Trước khi các nền tảng mạng xã hội, video ngắn hay màn hình LED ngoài trời thống trị thế giới truyền thông hiện đại, những hình thức quảng cáo sơ khai cách đây hơn một thế kỷ từng tạo nên cuộc cách mạng thay đổi hoàn toàn thói quen tiêu dùng của người Việt. Tại tập 155 chương trình Kính Đa Chiều phát sóng trên kênh VTV9, ThS Nguyễn Hoàng Bảo Trâm cùng MC Minh Ngọc đã đưa khán giả trở về không gian Nam Kỳ cuối thế kỷ 19, giải mã bức tranh tiếp thị đầy màu sắc và nỗ lực khẳng định vị thế thương nghiệp của thế hệ tiền bối.
Lần giở lại từng trang sử thương mại, trước khi văn hóa phương Tây du nhập, hoạt động mua bán của người Việt chủ yếu dựa vào tiếng rao gánh hàng rong, nhịp mỏ cốc cách hay những lời giới thiệu truyền miệng dân dã tại các chợ phiên. Bước ngoặt lịch sử diễn ra cùng sự xuất hiện của báo chí quốc ngữ – tiên phong là tờ Gia Định Báo (1865) và Công Báo Sài Gòn (1864). Từ những mẩu tin thông báo đơn thuần về địa chỉ bán hàng và công dụng vật phẩm, quảng cáo báo chí nhanh chóng trở thành vũ khí đắc lực. Những nhà tư sản người Việt lẫy lừng thời bấy giờ như Bạch Thái Bưởi hay Trương Văn Bền đã nhìn thấy sức mạnh của truyền thông in ấn, chủ động đầu tư bài bản để cạnh tranh sòng phẳng với các thế lực thương gia ngoại quốc.
Không gian thương cảng Sài Gòn sầm uất khi ấy là nơi hội tụ đa văn hóa, tạo nên phong cách ngôn ngữ quảng cáo cực kỳ thú vị và độc đáo. Đó là sự pha trộn tự nhiên giữa từ ngữ phương Tây được Việt hóa như “savon” thành “xà von”, cách diễn đạt mộc mạc đậm chất Nam Bộ như “gửi thơ” thay cho “gửi thư”, đan xen với các thuật ngữ Hán Việt trang trọng. Thú vị hơn cả là cách các nhãn hàng tạo dựng trào lưu, tiêu biểu như mẫu quảng cáo kem Tokalon với hình tượng mỹ nhân quốc tế tóc uốn làn sóng, mở đầu cho kỷ nguyên truyền thông định hình chuẩn mực thẩm mỹ và phong cách sống hiện đại.
Những câu chuyện thú vị về nguồn cội truyền thông và tinh thần khởi nghiệp của người xưa sẽ được mở rộng trong tập 155 chương trình Kính Đa Chiều, phát sóng lúc 18h50 Thứ Tư ngày 30/09/2026 trên kênh VTV9. Khán giả có thể đón xem trước các thước phim qua trailer và theo dõi clip trích đoạn đối thoại cùng chuyên gia.
