Làn sóng yêu thích và tôn vinh trang phục truyền thống Việt Nam đang ngày càng phát triển mạnh mẽ trong cộng đồng người trẻ, đặc biệt qua các dự án nghệ thuật, phim ảnh, cosplay và các sự kiện ngày hội văn hóa. Xuất hiện trong tập 153 chương trình Kính Đa Chiều trên VTV9, anh Ngô Lê Duy – đại diện Ban tổ chức ngày hội “Tóc xanh vạt áo” – đã cùng Host Phương Uyên làm rõ ranh giới chuyên môn giữa phục dựng, phỏng dựng và mô phỏng, mang đến góc nhìn đa chiều về cách cổ phục hòa nhập vào dòng chảy đương đại.
Trước những băn khoăn về quy chuẩn lịch sử và tranh cãi sao chép trong trào lưu may mặc cổ trang, anh Ngô Lê Duy phân định rõ ba cấp độ tiếp cận di sản. Cấp độ cao nhất và khắt khe nhất là “phục dựng”, đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối dựa trên hiện vật khảo cổ, tài liệu lưu trữ bảo tàng và kỹ thuật dệt may thủ công nguyên bản, thường hướng đến mục đích nghiên cứu bảo tồn tại các bảo tàng như Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế. Ở mức độ linh hoạt hơn, “phỏng dựng” cho phép nhà thiết kế bổ khuyết những khoảng trống tư liệu lịch sử bị thất truyền. Trong khi đó, “mô phỏng” là hình thức phổ biến và gần gũi nhất, tái hiện phom dáng và tinh thần trang phục xưa dựa trên cảm hứng mỹ thuật để đáp ứng nhu cầu diện đồ chụp ảnh, trình diễn sân khấu hay sáng tạo nội dung của giới trẻ.
Theo đại diện Tóc xanh vạt áo, việc thương mại hóa và sản xuất trang phục mô phỏng là xu hướng ứng dụng tất yếu để di sản sống dậy trong đời sống giới trẻ. Thay vì khép kín trong khuôn khổ hàn lâm, việc cổ phục xuất hiện trong các bộ phim điện ảnh, MV âm nhạc hay trang phục thường nhật giúp khơi dậy lòng tự hào dân tộc một cách tự nhiên. Tuy nhiên, điều cốt lõi là các đơn vị sáng tạo cần minh bạch tuyệt đối về thuật ngữ, ghi rõ sản phẩm là “mô phỏng” hoặc “lấy cảm hứng từ di sản” thay vì nhận vơ là hiện vật phục dựng chuẩn xác 100%.
Sự đồng hành song song giữa những nhà nghiên cứu bảo tồn nguyên bản và những người làm sáng tạo trẻ đưa cổ phục ra đời thực chính là công thức bền vững giúp nét đẹp nghìn năm của cha ông tiếp tục tỏa sáng trong kỷ nguyên số.
Tập 153 chương trình Kính Đa Chiều phát sóng vào lúc 18h50 Thứ Hai ngày 28/09/2026 trên kênh VTV9. Khán giả yêu mến văn hóa truyền thống có thể đón xem trailer hoặc theo dõi clip trích đoạn trò chuyện cùng chuyên gia.
